Geschiedenis van de gemengde zangvereniging “De Korenbloem”

Het bestuur is als volgt samengesteld:

voorzitter W. Scheepmakers,
secretaris C. Dubbeldam en penningmeester mej. G. v.d. Weelde.

Nadrukkelijk wordt gesteld, dat alleen degenen als lid worden toegelaten, die tevens lid zijn van de een of andere Geheel Onthouders Organisatie. De repetities hebben plaats iedere woensdagavond te acht uur in Het Geh. Onth. Café “De Toekomst” , onder leiding van de heer J.H. Schimmel. Hij was bode op het stadhuis en onder zijn leiding gaf het koor in 1919 de eerste uitvoering. De uitvoeringen werden in de beginjaren druk bezocht. Men betaalde f. 0,60 voor een kaartje, wat in die jaren een behoorlijke aanslag was op de portemonnee. Het was daarom niet verwonderlijk, dat het publiek bestond uit de burgerij en de middenstand. Zij konden de entreeprijs opbrengen, voor een arbeidersgezin met een gemiddeld weekinkomen van
Fl. 11.00 was de prijs een onoverkomelijk bezwaar.

De oprichting van het koor vond plaats in een periode, dat er onder invloed van de geheelonthoudersbeweging gestreefd werd naar het aanbieden van een nieuwe levensstijl ter bestrijding van het toenemend alcoholgebruik. De mensen moesten zich na hun werk kunnen bezighouden met een aantrekkelijke afleiding. Er moest tegenwicht komen tegen de alcohol in de vorm van prettige ontspanning en een betere vrijetijdsbesteding. Na verloop van jaren begon de geheelonthoudersachtergrond veel van haar kracht te verliezen en werd de binding met deze organisatie los gelaten. Uiteraard bleef het koorzingen in een duidelijk behoefte aan zinvolle vrijetijdsbesteding en sociale bezigheid voorzien. De basis voor veel vriendschappen en zelfs huwelijken werd tijdens de vele repetities en uitvoeringen gelegd.

In de periode 1918 tot 1944 werd er gerepeteerd in verschillende zalen. Kort voor het einde van de Tweede Wereldoorlog werd als locatie gekozen voor “de Klok” gelegen aan de Varkensmarkt waar het koorleven zich meer dan twintig jaar zou afspelen.
“De Korenbloem” was toendertijd de eerste zangvereniging die zijn repetities openbaar maakte. Door velen werd dit beschouwd als een plezierig uitje. Door de opkomst van de radio en een breder aanbod van het verenigingsleven en uitgaansmogelijkheden, kwam daar in de loop  van de jaren een einde aan. Na rondzwervingen via o.a. Mariakroon en de Fransche School wordt er nu al weer vele jaren op de vaste dinsdagavond geoefend in het clubgebouw van Concordia aan de Westersingel.

Dirigenten hebben in de rijke geschiedenis een belangrijke rol gespeeld. In de beginperiode heeft dirigent Bonnens zich opgeworpen als iemand die de groei en de opbouw van de vereniging krachtig ter hand nam. Uit een artikel in de Culemborgse Courant van 9 december 1933 naar aanleiding van het vijftienjarig bestaan wordt de directeur afgespiegeld als iemand die met zijn volhardend streven voortdurend de vereniging op een hoger peil heeft gebracht. Menig spreker liet doorschemeren dat
“De Korenbloem” een belangrijk deel van zijn leven uitmaakte.

Na zijn overlijden in 1944 nam de heer van Veen de leiding van het koor op zich. Hoogtepunt tijdens zijn dirigentschap was rondom het dertigjarig bestaan de opvoering in Luxor van de opera comique in drie bedrijven “de Boschkat” Vlak voor en na de opvoering van de opera meldden zich talloze nieuwe leden aan en groeide de vereniging tot grote hoogte. In die tijd werden er zogenaamde Hollandse musicals opgevoerd, een vermenging van toneel en zang met veel decoratieve decors. De komst van de dirirgent Willy Francois had zijn sporen ruimschoots verdiend bij de AVRO. Er werden onder zijn stimulerende leiding nieuwe wegen ingeslagen. Jongeren die vroeger lid wilden worden, moesten wachten tot ze zestien jaar waren. Willy Francois riep een apart meisjeskoor “Jong en Vrolijk” in het leven, waarvan men tot zestien jaar lid mocht zijn. Daarna mocht men naar het grote koor. Over het optreden van het meisjeskoor verschenen lovende verhalen in de lokale en landelijke pers.

Foto: Wim van Emden.                       Bibliotheek Culemborg.

Oudere leden kunnen nog geestdriftig vertellen over het grote succes dat de vereniging behaalde in het Scheveningse Kurhaus. Daar werd een eerste prijs met lof van de jury behaald, plus nog twee eerste prijzen in de erewedstrijd. Ook bij de AVRO-concoursen werd verschillende malen op mooie prijzen beslag gelegd. De plotselinge dood van Francois in maart 1971 trof
“De Korenbloem” als een donderslag bij heldere hemel. Uit de notulen van de bijzondere ledenvergadering komt een sfeer naar boven dat iedereen niet alleen een kundig dirigent, maar vooral een vertrouwde vriend en vertrouwensman heeft verloren.
Willy Francois had zich veel vrienden gemaakt door zijn optreden als dirigent van de gezamenlijke koren en zijn goede relatie met de beide muziekkorpsen. De banden tussen de familie Francois en het koor zijn daarna hartelijk gebleven.
Zijn dochter heeft jarenlang de opvolger van haar vader begeleid.

Door allerlei factoren leek “De Korenbloem” plotseling zijn beste tijd gehad te hebben. Het aantal leden liep gestaag terug, er werd veelvuldig van dirigent gewisseld en er werd steeds verhuisd naar een andere repetitieruimte. Alle veranderingen deden het koor natuurlijk geen goed. Toen het koor vlak voor het zestigjarig bestaan zonder dirigent kwam te zitten, nam het koorlid J. van Gasteren in samenwerking met pianist D. van Dillen de leiding op zich. Zij slaagden erin in zes weken tijd voor het jubileum een zeer geslaagd concert ingestudeerd te krijgen. Onder zijn leiding veranderde de onstabiele positie toen weer en dat uitte zich onder andere in een groei van het aantal leden. Tijdens het vijfenzestigjarig jubileum werd er een uniek concert gegeven in de Hervormde Barbarakerk, waaraan nog eens zes andere koren deelnamen.

Foto: Wim van Emden.                       Bibliotheek Culemborg.

In de afgelopen twintig jaar heeft het koor een opeenvolging van diverse dirigenten gehad en heeft hard moeten knokken voor haar bestaansrecht. Het koor trad binnen de stad op in de verschillende verpleeg- en verzorgingshuizen en had ook een belangrijk aandeel in de diverse kerst- en promconcerten. De goede naam die het koor in het verleden in de regio had opgebouwd resulteerde in veel uitnodigingen. Zo werd met veel succes opgetreden in o.a. Heusden, Schelluinen, Buren en Vreeswijk. Veel koren kwamen voor een tegenbezoek naar de traditionele koffieconcerten in de Lantaarn.

Het laatste jubileumconcert bij het vijfentachtigjarig bestaan ligt nog vers in het geheugen. Onder de bezielende leiding van de huidige dirigent Peter Schoenaker profileerde “De Korenbloem” zich als een koor dat alle genres van het muziekpalet beheerst. Ongeacht of het gaat over opera, operette, musical, gospel of de hedendaagse buitenlandse of nederlandstalige pop, geen muzikale zee gaat het koor te hoog. De laatste tijd wordt er door alle leden onder de stimulerende leiding van de kapelmeester hard gewerkt aan de verdieping van het brede repertoire. Bij het negentigjarig jubileum zal duidelijk worden, dat de vele repetitie-uren niet voor niets zijn geweest.

Foto: Wim van Emden.                       Bibliotheek Culemborg.

De komende jaren gaat “De Korenbloem” door met wat het koor altijd heeft gedaan: zingen, repeteren, organiseren en uitvoeren, maar bij dit alles wordt er vooral gestreefd naar gezelligheid, want ondanks het feit dat veel leden al redelijk op leeftijd beginnen te raken, blijft de vereniging vooral jong van hart.